پریسا مومن: اقتصاد دریا محور، که به عنوان “اقتصاد آبی” نیز شناخته میشود، به معنای استفاده پایدار از منابع و گسترههای آبی مانند اقیانوسها، دریاها، دریاچه ها و جزایر برای رشد اقتصادی، بهبود وضعیت معیشت و ایجاد اشتغال است. این مفهوم به طور فزایندهای به عنوان یک راهبرد کلیدی برای توسعه پایدار و مقابله با چالشهای زیستمحیطی و اقتصادی در سطح جهانی مورد توجه قرار گرفته است.

اقتصاد دریا محور به دلایل متعددی اهمیت دارد. نخست، منابع آبی شامل اقیانوسها و دریاها بیش از ۷۰ درصد سطح زمین را پوشش میدهند و دارای منابع غنی از جمله ماهی، نفت، گاز، مواد معدنی و انرژیهای تجدیدپذیر مانند انرژی باد و امواج هستند. استفاده بهینه و پایدار از این منابع میتواند به کاهش وابستگی به منابع زمینی و کاهش فشار بر محیط زیست کمک کند.

محورهای اصلی اقتصاد دریا محور

۱. ماهیگیری و آبزیپروری: یکی از مهمترین بخشهای اقتصاد دریا محور، ماهیگیری و آبزیپروری است. این بخش نه تنها منبع اصلی تأمین پروتئین برای میلیونها نفر در سراسر جهان است، بلکه به ایجاد اشتغال و بهبود معیشت جوامع ساحلی نیز کمک میکند.

۲. نفت و گاز دریایی: استخراج نفت و گاز از بستر دریاها یکی از منابع اصلی انرژی در جهان است. با توجه به کاهش منابع زمینی، اهمیت این بخش روز به روز بیشتر میشود. البته، این فعالیتها باید با رعایت استانداردهای زیستمحیطی انجام شود تا از آسیب به اکوسیستمهای دریایی جلوگیری شود.

۳. حمل و نقل دریایی: حمل و نقل دریایی یکی از ارزانترین و کارآمدترین روشهای جابجایی کالا در سطح جهان است. توسعه بنادر و زیرساختهای مرتبط با حمل و نقل دریایی میتواند به افزایش تجارت بینالمللی و رشد اقتصادی کمک کند.

۴. گردشگری دریایی: گردشگری دریایی شامل فعالیتهایی مانند کروزها، غواصی و ورزشهای آبی است که میتواند به جذب گردشگران و افزایش درآمدهای ارزی کمک کند. این بخش نیز نیازمند مدیریت پایدار است تا از تخریب محیط زیست جلوگیری شود.

۵. انرژیهای تجدیدپذیر دریایی: استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر مانند انرژی باد و امواج دریا میتواند به کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و کاهش انتشار گازهای گلخانهای کمک کند. این بخش پتانسیل بالایی برای توسعه دارد و میتواند به ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی کمک کند.

اقتصاد دریا محور با چالشهای متعددی مواجه است که نیازمند راهکارهای مناسب است. برخی از این چالشها عبارتند از:

۱. آلودگی دریایی: آلودگی ناشی از فعالیتهای صنعتی، نفتکشها و زبالههای پلاستیکی یکی از بزرگترین تهدیدها برای اکوسیستمهای دریایی است. برای مقابله با این چالش، نیاز به قوانین سختگیرانهتر و اجرای دقیق آنها وجود دارد.

۲. تغییرات اقلیمی: تغییرات اقلیمی و افزایش دمای زمین میتواند تأثیرات مخربی بر اکوسیستمهای دریایی داشته باشد. کاهش انتشار گازهای گلخانهای و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر میتواند به کاهش این تأثیرات کمک کند.

۳. مدیریت منابع: استفاده ناپایدار از منابع دریایی میتواند به کاهش ذخایر ماهی و تخریب زیستگاههای دریایی منجر شود. مدیریت پایدار منابع و اجرای برنامههای حفاظتی میتواند به حفظ این منابع برای نسلهای آینده کمک کند.

۴. توسعه زیرساختها: توسعه زیرساختهای مرتبط با اقتصاد دریا محور مانند بنادر، تأسیسات نفت و گاز و مراکز گردشگری نیازمند سرمایهگذاریهای کلان است. همکاری بینالمللی و جذب سرمایهگذاریهای خارجی میتواند به تحقق این هدف کمک کند.

اقتصاد دریا محور به عنوان یک راهبرد کلیدی برای توسعه پایدار و مقابله با چالشهای زیستمحیطی و اقتصادی در سطح جهانی اهمیت دارد. استفاده پایدار از منابع آبی میتواند به رشد اقتصادی، بهبود وضعیت معیشت و ایجاد اشتغال کمک کند. با این حال، برای تحقق این اهداف نیاز به مدیریت پایدار منابع، کاهش آلودگی و تغییرات اقلیمی و توسعه زیرساختهای مرتبط وجود دارد. همکاری بینالمللی و اجرای قوانین سختگیرانه میتواند به تحقق این اهداف کمک کند و آیندهای پایدارتر برای نسلهای آینده فراهم کند.

آیا موضوع خاصی در این زمینه وجود دارد که بخواهید بیشتر درباره آن بدانید؟