پریسا مومن – گردشگری امروز در اقتصاد جهانی جزو یکی از صنایع پردرآمد برای بسیاری از کشورهای صنعتی و غیرصنعتی محسوب می‌شود و بازاری ۹٫۶ تریلیون دلاری دارد و بیش از ۱۰ درصد مشاغل در جهان به گردشگری مربوط می‌شود.

کشور‌ها برای جذب گردشگر ناچار به توسعه و تقویت زیر ساخت‌های خودشان هستند که بدین ترتیب گردشگری تقویت زیرساخت ها را در پی دارد. صنعت گردشگری همچنین موجب احیای مناطق شهری و روستایی، مرمت و حفظ آثار باستانی، جذب سرمایه گذاری، تقویت صنایع دستی و تبادل فرهنگی میان کشور‌ها می‌شود.

سهم مستقیم گردشگری از تولید ناخالص داخلی در ایران ۷/ ۱۰ میلیارد دلار معادل۵/ ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی کل کشور را تشکیل داده که در بین ۲۳ کشور مورد بررسی سند چشم‌انداز، نوزدهمین کشور است. درعین حال، پیش‌بینی می‌شود این سهم در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۵ بدون تغییر باقی بماند؛ شواهدی که حکایت از عقب‌ماندگی قابل ملاحظه ایران از توسعه گردشگری جهانی دارد.

اهمیت صنعت سفر و گردشگری برای دولت‌ها نقش مهمی در توسعه این بخش بازی می‌کند. چنانچه دولت‌ها به ضرورت توسعه صنعت گردشگری در سیاست‌های کلان اعتقاد داشته باشند، این موضوع در اولویت‌های بودجه‌ای و تنظیم قوانین و مقررات خود را نشان می‌دهد. تعیین گردشگری به‌عنوان یک اولویت در بودجه، این امکان را به دولت می‌دهد که منابع موردنیاز برای توسعه پروژه‌های گردشگری را تامین کند. از سوی دیگر ورود گردشگران خارجی به هر کشور و رونق گردشگری خارجی تا حد زیادی با قوانین و مقرراتی که از حقوق آنها حمایت کند، مرتبط است. با این همه، در ایران به‌نظر می‌رسد قوانین و مقررات در راستای توسعه گردشگری در کشور نیست. به عقیده اکثر کارشناسان این حوزه، نحوه عملکرد دولت در حوزه گردشگری نمایانگر عدم اولویت این بخش در سیاست‌گذاری کلان کشور و به تبع آن عدم تخصیص بودجه مناسب و مدیریت صحیح است.

«مشکلات سیاسی و نحوه تعامل با دنیای خارج» از دیگر عوامل عقب‌ماندگی گردشگری کشور شناخته شده است. یکی از پایه‌های اصلی توسعه گردشگری، سیاست و روابط بین‌الملل است و گردشگری یکی از صنایع حساس به‌شمار می‌رود که در مقابل بی‌ثباتی سیاسی، نبود امنیت و سایر نااطمینانی‌ها آسیب‌پذیر است. وجود روابط حسنه با سایر کشورها در جذب گردشگران خارجی می‌تواند مفید باشد. با این همه به‌رغم آنکه کشورهای حاشیه خلیج‌فارس یکی از منابع مهم ورود گردشگر به کشور بودند، تحولات رخ داده طی چند سال اخیر و تیره شدن روابط، منجر به کاهش آمار گردشگران خارجی از این سمت شده است.

نبود امکانات شهری و بین راهی مناسب یکی از مهم‌ترین این عوامل است. یک نکته ساده این است که اگر شما طی چند سال از یک مسیر مشخص در کشور گذر کنید متوجه میشوید که حتی در طول این مسیر یک سرویش بهداشتی مناسب نیز وجود ندارد و اگر هم وجود دارد وضعیت بسیار نامناسبی دارد که گا‌ها صف‌های طولانی گردشگران داخلی وخارجی برای استفاده از آن را مشاهده میکنید که بسیار خجالت آور است! ایجاد وتقویت این امکانات نیز هزینه‌ی زیادی ندارد که امید است مسئولین مربوطه به آن توجه لازم را داشته باشند.

عدم توجه به حفظ و مرمت آثار باستانی:متاسفانه بسیاری از آثار تاریخی و باستانی کشور به دلیل عدم توجه لازم نهاد‌های مربوطه در شرف نابودی است. بسیاری از این مکان‌ها که از نظر ما شاید چندان جذابیتی نداشته باشد برای برخی گردشگران خارجی بسیار جذاب است. سازمان میراث فرهنگی و دیگر متولیان امر باید قبل از نابودی کامل این آثار نسبت به احیای آن اقدام کنند که در این زمینه میتوان از بخش خصوصی هم کمک گرفت.

تبلیغات منفی خارجی:به دلیل مشکلات سیاسی برخی کشور‌ها با ایران رسانه هایشان چهره‌ی غیر واقعی از مردم ایران و فضای کلی کشور را منتشر میکنند که می‌طلبد وزارت خارجه در این زمینه تاثیر گذار باشد.

به نظر می‌رسد باید باتوجه به پتانسیل های عظیم ایران در صنعت گردشگری مسئولین باید توجه ویژه ای به این صنعت داشته باشند که از یک سو مشکل اشتغال کشور رفع گردد و از سوی دیگر درآمد ارزی بیشتری برای ایران ایجاد شود.