عبدالامیر نبوی  انجمن‌های علمی را از ظرفیت‌های مهم برای پیشبرد پژوهش، شناسایی مسائل و تقویت ارتباط دانشگاه با جامعه و صنعت دانست و بر ضرورت تقویت همکاری دانشگاه‌ها با این انجمن‌ها تأکید کرد.

وی با اشاره به اقداماتی که دانشگاه‌ها برای تقویت این همکاری‌ها باید در دستور کار قرار دهند، گفت: سه محور مشخص برای توسعه همکاری دانشگاه‌ها و انجمن‌های علمی مطرح شده است که باید دانشگاه‌ها انجام دهند.

تدوین نقشه راه ظرف ۶ ماه

نبوی درباره نخستین محور، اظهار کرد: دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی باید ظرف ۶ ماه نقشه راه بومی و عملیاتی خود را برای استفاده از ظرفیت انجمن‌های علمی تدوین کرده و به وزارت علوم ارسال کنند. این نقشه راه باید بر اساس اولویت‌های پژوهشی سالانه هر دانشگاه تنظیم و به معاونت پژوهشی وزارت علوم ارسال شود.

وی ادامه داد: در این نقشه راه باید مشخص شود که دانشگاه در چه حوزه‌هایی به ظرفیت انجمن‌های علمی نیاز دارد و این ظرفیت چگونه می‌تواند در اجرای برنامه‌های پژوهشی و فناورانه، مطالعات سیاستی و ارتباط با جامعه مورد استفاده قرار گیرد.

الزام به اجرای حداقل یک پروژه در سال

دبیر کمیسیون انجمن‌های علمی ایران محور دوم را تعریف پروژه مشترک میان دانشگاه‌ها و انجمن‌های علمی دانست و گفت: تمامی دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی کشور باید دست‌کم یک پروژه تحقیقاتی کاربردی یا پروژه مطالعات سیاستی را در هر سال با همکاری و مشارکت مستقیم یک انجمن علمی تخصصی تعریف و اجرا کنند.

وی افزود: هدف از این الزام آن است که ارتباط میان انجمن‌های علمی و دانشگاه‌ها از سطح برگزاری نشست و همایش فراتر برود و به پروژه‌های مشخص و قابل ارزیابی منجر شود.

ایجاد «میز ارتباط با انجمن‌های علمی»

نبوی ایجاد «میز ارتباط با انجمن‌های علمی» در معاونت‌های پژوهشی دانشگاه‌ها را سومین اقدام ضروری در این زمینه برشمرد و اظهار کرد: دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی باید یک «میز ارتباط با انجمن‌های علمی» را به صورت رسمی و ساختارمند در معاونت پژوهشی خود ایجاد کنند. وجود یک مسیر مشخص ارتباطی می‌تواند هماهنگی میان دانشگاه و انجمن‌ها را تسهیل کند و از شکل‌گیری بوروکراسی‌های زائد در همکاری‌های مشترک جلوگیری کند.

خانه‌های مشترک علم و فناوری

دبیر کمیسیون انجمن‌های علمی ایران همچنین ایجاد دفاتر انجمن‌ها در دانشگاه‌ها را از دیگر مطالبات کمیسیون عنوان کرد و گفت: دانشگاه‌ها باید برای ایجاد «خانه‌های مشترک علم و فناوری» و راه‌اندازی دفاتر فیزیکی انجمن‌های علمی در دانشگاه‌ها زمینه لازم را فراهم کنند.

وی افزود: این دفاتر می‌توانند ارتباط انجمن‌ها با استادان و دانشجویان را تقویت کنند و به محلی برای ارتباط دانشگاه با جامعه و صنعت تبدیل شوند.

نبوی ادامه داد: حمایت مادی و اداری از همایش‌ها و نشست‌های تخصصی انجمن‌ها، تشویق اعضای هیئت علمی و دانشجویان به عضویت و مشارکت فعال در انجمن‌ها، انعقاد تفاهم‌نامه‌های رسمی برای اجرای پروژه‌های مشترک منطقه‌ای و ملی و دعوت از نمایندگان انجمن‌ها به عنوان اعضای مشورتی کمیته‌های پژوهشی دانشگاه‌ها نیز از دیگر انتظارات کمیسیون است.

وی گفت: دانشگاه‌ها همچنین می‌توانند با همکاری انجمن‌های علمی دوره‌های توانمندسازی در حوزه‌هایی مانند مقاله‌نویسی، ثبت اختراع، تجاری‌سازی فناوری و اخلاق پژوهش برگزار کنند و از ظرفیت انجمن‌ها در دیپلماسی علمی استفاده کنند.

۱۷ اقدام کمیسیون برای تقویت انجمن‌ها

نبوی درباره اقدامات انجام‌شده از سوی کمیسیون انجمن‌های علمی ایران نیز گفت: یکی از اقدامات، فراهم کردن زمینه مشارکت انجمن‌های علمی در روزآمدسازی نقشه جامع علمی کشور بوده است.

وی افزود: برگزاری نشست‌های تخصصی با انجمن‌های حوزه روان‌شناسی و مشاوره درباره پدافند غیرعامل، تاب‌آوری جامعه، مدیریت علمی بحران و تولید محتوای تخصصی و همچنین انعقاد تفاهم‌نامه با مرکز نشر دانشگاهی، بنیاد ملی ایران‌شناسی، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، شورای انجمن‌های علمی، مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور و مرکز مطالعات عالی بین‌المللی دانشگاه تهران از دیگر اقدامات بوده است.

دبیر کمیسیون انجمن‌های علمی ایران ادامه داد: معرفی انجمن‌های تخصصی به کمیسیون‌های مختلف هیئت دولت برای ارائه مشاوره کارشناسی، برگزاری جلسات هماهنگی اتحادیه‌های علمی با مسئولان دولتی، استفاده از ظرفیت انجمن‌ها در اعتبارسنجی و ارزیابی مجلات علمی و بهسازی سامانه جامع ارزیابی انجمن‌ها نیز دنبال شده است.

وی گفت: همکاری با دفتر ارتباط با جامعه و صنعت وزارت علوم برای طراحی دوره‌های مهارت‌آموزی و اشتغال‌پذیری، تدوین طرح مطالعاتی «چکاد» درباره تجربه انجمن‌های علمی ایران و جهان، برگزاری جلسات با انجمن‌های حوزه حقوق و رفع مسائل ثبتی آن‌ها و تفویض بخشی از اختیارات اجرایی حوزه نشریات علمی به انجمن‌های معتبر صاحب‌امتیاز دارای رتبه «الف» و «ب» نیز از دیگر اقدامات کمیسیون بوده است.

نبوی افزود: همچنین برنامه‌ریزی برای توانمندسازی انجمن‌های حوزه هنر و تأسیس اتحادیه انجمن‌های علمی هنر، ساماندهی انجمن‌های علوم قرآنی و فراهم کردن مقدمات تأسیس اتحادیه انجمن‌های علوم قرآنی، تشکیل کارگروه مشترک درباره سالمندی جمعیت با حضور انجمن‌های وزارت علوم و وزارت بهداشت و انعقاد تفاهم‌نامه با دانشگاه جامع علمی‌کاربردی برای توسعه آموزش‌های مهارتی از دیگر اقدامات انجام‌شده است.

وی تأکید کرد: مجموعه این اقدامات با هدف افزایش نقش انجمن‌های علمی در نظام پژوهش، آموزش عالی و سیاست‌گذاری و تبدیل ارتباط میان انجمن‌ها و دانشگاه‌ها به همکاری‌های مشخص و عملیاتی دنبال می‌شود.

دبیر کمیسیون انجمن‌های علمی با اشاره به ظرفیت اتحادیه‌ها و انجمن‌های علمی در حوزه بین‌المللی گفت: اتحادیه‌ها و انجمن‌های علمی در حوزه بین‌الملل از ظرفیت زیادی برخوردارند و فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی مهمی انجام داده‌اند که گزارش آن‌ها همواره برای نهادهای سیاستگذار در حوزه آموزش عالی کشور ارسال شده است.

وی خاطر نشان کرد: البته در این زمینه موانعی مانند طرح اخیر موسوم به مقابله با نفوذ وجود دارد که می‌تواند در مسیر هرگونه فعالیت علمی مدنی اتحادیه‌ها و انجمن‌ها اختلال ایجاد کند.