غلامرضا گل‌ محمدی به بیان مهمترین اقدامات این سازمان برای ارتقای تولید محصولات بخش کشاورزی پرداخت و با اشاره به اقدامات این سازمان برای آغاز سال زراعی جدید اظهار داشت: پیش از شروع فصل زراعی جلسات تخصصی با تمامی موسسات و مراکز تابعه برگزار شد و یک «بسته دانشی» برای تمام حوزه‌ها و اقلیم‌ های مختلف کشور تدوین شده است.

وی اظهار داشت: این بسته دانشی شامل دستورالعمل‌ های کاملا به‌ روز و متفاوت از سالهای گذشته است و تا پایان مهرماه به تمامی استان‌ ها ارسال می‌ شود تا از مرحله کاشت تا برداشت به‌ صورت عملیاتی مورد استفاده قرار بگیرد.

پیش‌ بینی سطح کشت با هوش مصنوعی، ابزاری برای تنظیم بازار

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به تکالیف وزارت جهادکشاورزی در حوزه هوشمندسازی که راهبری آن به سازمان تات محول شده است، گفت: برنامه اجرایی سازمان در ستاد هوشمند سازی کشور با حضور معاون اول رئیس‌جمهور و وزیر جهادکشاورزی ارائه و تایید شد و اکنون با هدف گذاری تاسیس «مرکز پایش الگوی تولیدات کشاورزی» در سازمان تات امیدواریم که تا پایان دولت با استفاده از هوش مصنوعی فرآیندهای اصلاحی در الگوی کشت صورت گیرد.

وی افزود: یکی از کارکردهای مهم این فناوری پیش‌ بینی دقیق سطح کشت محصولات اساسی مانند سیب‌ زمینی و پیاز است که یک تا دو ماه قبل از فصل برداشت ارزیابی و اعلام می شود تا وزارت جهادکشاورزی برای تنظیم بازار برنامه ریزی داشته باشد.

گل محمدی براین باور است که این اقدام به وزارت جهاد کشاورزی این فرصت را می‌دهد تا در صورت احتمال کاهش تولید، برنامه‌ های واردات را از قبل مدیریت کند تا جامعه دچار چالش نشود. البته این مهم برای تولید محصولات خارج از الگوی کشت نیز صدق می کند تا محصول روی دست کشاورزان باقی نماند.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در تشریح اقدامات صورت‌ گرفته در حوزه ترویج هوشمند گفت: در شهریورماه ۱۴۰۴ تفاهم‌ نامه‌ای با همراه اول منعقد و «اولین سخنگوی دستیار هوشمند بخش کشاورزی» راه اندازی شد.

وی اظهارداشت: در این فرایند تمام یافته‌ ها و دستورالعمل‌ های سازمان تات در قالب هوش مصنوعی پیاده‌ سازی شده است و بزودی نسخه «چت‌باکس» آن در مراکز خدمات کشاورزی مستقر می‌ شود. در این صورت کشاورزان می توانند در هر حوزه‌ ای سؤالات خود را به‌ صورت صوتی مطرح و پاسخ دقیق را دریافت کنند.

گل محمدی درباره چشم‌ انداز طرح هوشمند تلفن همراه کشاورزان افزود: برنامه ما این است، این سامانه بر روی تلفن همراه کشاورزان فعال شود و در فازهای بعدی کشاورزان می‌ توانند با ارسال تصاویر از گیاه آفت‌ زده، نوع آفت را شناسایی و دستورالعمل مبارزه را دریافت کنند و حتی در دامداری‌ ها و مرغداری ها در صورت کمبود نهاده راهکارهای جایگزین برای جیره غذایی ارسال خواهد شد.

وی با تاکید براینکه این دستیار هوشمند صوتی طراحی شده تا کشاورزان بدون نیاز به تایپ سوالات خود را به صورت صوتی ارسال و اطلاعات فنی مورد نیاز خود را دریافت کنند تصریح کرد: امیدواریم این طرح ظرف دو سال آینده به‌ طور کامل بر روی تلفن همراه کشاورزان فعال شود.

سازمان تات در مسیر چابکسازی و بهره‌ وری

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) با اشاره به اجرای قانون برنامه هفتم توسعه برای اصلاح ساختار و کوچک‌ سازی این سازمان از کاهش ۳۰ درصدی پست‌ های سازمانی و ۳۵ درصدی پست‌ های مدیریتی خبرداد و گفت: این اقدامات با هدف افزایش بهره‌ وری، حذف موازی‌ کاری‌ ها بدون آسیب به وظایف حاکمیتی در حال انجام است.

وی درباره آخرین وضعیت اصلاح ساختار و کوچک‌ سازی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) در چارچوب قانون برنامه هفتم توسعه با اشاره به اینکه امنیت غذایی به یک گفتمان غالب در کشور تبدیل شده است افزود: امروز امنیت غذایی یکی از مولفه‌ های اصلی امنیت ملی است بنابراین سازمان تات به عنوان مغز متفکر و پشتوانه فکری وزارت جهاد کشاورزی نقشی کلیدی در حفظ سلامت غذا و جامعه ایفا می‌ کند.

وی سازمان تات را با قدمتی بیش از ۵۰ سال و برخورداری از موسسات پژوهشی با سابقه بیش از ۱۰۰ سال سرمایه‌ ای ملی برای کشور دانست و اظهارداشت: اگرچه برخی معتقدند که چنین سازمان‌ هایی نباید مشمول کوچک سازی شوند اما قانون برنامه هفتم توسعه الزاماتی را تعیین کرده که باید اجرایی شود و اصلاحات لازم در مسیر اجرا صورت گیرد.

پیشگامی تات در اصلاح ساختار، پیش از الزام قانونی

گل‌ محمدی تصریح کرد: سازمان تات پیش از تصویب قانون برنامه هفتم توسعه در راستای افزایش بهره‌ وری اقداماتی را برای کوچک سازی انجام داده بود، تعداد واحدهای این سازمان از ۱۳۶ واحد در سال های(۷۹ تا ۸۰) به ۸۳ واحد و پس از آن در سالهای (۹۲ تا ۹۳) به ۵۷ واحد کاهش یافت که نشان‌ دهنده رویکرد پیش‌ دستانه سازمان در مسیر چابک سازی است.

وی با اشاره به اینکه پس از ابلاغ قانون برنامه هفتم توسعه شاخص‌ های مشخصی را برای اصلاح ساختار در نظر گرفتیم افزود: اولویت اصلی این است که به وظایف حاکمیتی سازمان در حوزه‌ های منابع ژنتیکی، ثبت، پایش و نظارت، الگوی کشت، هوشمندسازی و هوش مصنوعی، ایمنی زیستی و فناوری‌های نوین مانند نانو آسیب وارد نشود. البته نحوه استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و شرکت‌ های دانش‌بنیان در حوزه‌ های پژوهش، آموزش و ترویج از محورهای اصلی این بازنگری بوده است.

تصویب نهایی ساختار جدید تا پایان سالجاری

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با بیان اینکه این سازمان نخستین دستگاهی بود که با نگاهی مثبت با مصوبه قانون برنامه هفتم همراهی کرد گفت: این سازمان بدون هیچ مقاومتی با سازمان اداری و استخدامی کشور و معاونت اجرایی وزارت جهاد کشاورزی همکاری کرده است تاجایی که پیش‌ نویس ساختار جدید در خردادماه ۱۴۰۴ در هیات امنای سازمان تصویب و به شورای عالی اداری و استخدامی ارسال و در نهایت چارچوب‌ های آن در تیرماه ابلاغ شد.

وی با تاکید براینکه بر کلیات تشکیلات داخلی سازمان تفاهم شده است افزود: در تشکیلات داخلی تلاش داریم مراکز تحقیقات و آموزش با حفظ وظایف حاکمیتی در تصمیم‌ سازی‌ ها نقش داشته باشند به طور نمونه حضور شرکت‌ های دانش‌بنیان و بخش خصوصی فراتر از ۳۴ مرکز رشد موجود به صورت نظام‌ مند در ساختار جدید دیده شده است.

گل محمدی اظهارداشت: اکنون بند سه ماده ۳۳ قانون برنامه هفتم توسعه اجرایی شده و تنها نهایی‌ سازی تشکیلات داخلی با همکاری سازمان اداری و استخدامی باقی مانده که پیش‌ بینی می‌ شود تا پایان سال جاری در هیات امنای سازمان به تصویب و ابلاغ برسد.

۳۵ درصد پست‌ های مدیریتی حذف می‌ شود

معاون وزیر جهاد کشاورزی در خصوص وضعیت ۲۰ مؤسسه ملی و تخصصی زیرمجموعه سازمان تات گفت: قرار نیست ادغام گسترده‌ ای میان این موسسات رخ دهد، بلکه تمرکز بر حذف وظایف موازی، محول کردن وظایف جدید و افزایش بهره‌ وری در داخل هر مجموعه است.

وی براین باور است که در مجموع با این اصلاحات شاهد کاهش ۳۰ درصدی پست‌ های سازمانی و ۳۵ درصدی پست‌ های مدیریتی خواهیم بود که گامی بزرگ در مسیر چابک‌ سازی مدنظر قانون‌ گذار در برنامه هفتم توسعه به شمار می‌ رود.

تولید ۹ میلیون تن محصول کشاورزی با تکیه بر فناوری

معاون وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه طی سال‌ های اخیر با وجود محدودیت منابع آبی و خشکسالی شدید، تولیدات بخش کشاورزی نه تنها کاهش نیافته بلکه امسال ۹ میلیون تن افزایش یافته است گفت: این دستاورد حاصل توسعه دانش و فناوری، تغییر فرمول‌ های کودی و استفاده از ارقام مقاوم به تنش است که با حضور فعال محققان در مزارع محقق شده است.

وی درباره تاثیر تحقیقات و پژوهش‌ های علمی بر افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی در رویارویی با خشکسالی‌ های متوالی و کاهش منابع آبی افزود: طی سال‌ های اخیر مساحت زمین‌ های زیر کشت افزایش نیافته و وضعیت منابع آبی و خاکی نیز نه تنها بهبود نیافته بلکه با خشکسالی های پی در پی نیز روبرو بوده است. با این وجود تولیدات کشاورزی نه تنها کاهش نیافته حتی امسال با وجود شدیدترین خشکسالی پنچ تا ۶ دهه اخیر حدود ۹ میلیون تن افزایش تولید داشته‌ است که این امر نشان‌ دهنده نقش کلیدی دانش و فناوری در بخش کشاورزی است.

گل محمدی با اشاره به اثربخشی یافته‌ های پژوهشی سازمان تات اظهارداشت: ارقام معرفی شده توسط سازمان تات نه تنها به تنش‌ های خشکی مقاوم بوده بلکه مانع از کاهش عملکرد مزارع شده‌ است به طور مثال امسال با وجود شرایط مساعد برای شیوع بیماری «زنگ زرد گندم» با استفاده از ارقام مقاوم به این بیماری کمترین میزان سمپاشی در سطح کشور صورت گرفته است.

به گفته وی، همچنین در موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، با تغییر فرمول کودی از بهاره به پاییزه شاهد جهش ۱.۵ میلیون تنی در تولید دیمزارها بوده ایم.

رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با تاکید بر استمرار حضور محققان در عرصه گفت: ۱۷ درصد از اعضای هیات علمی بخش کشاورزی و منابع طبیعی کشور در سازمان تات حضور دارند که شامل یک هزارو ۸۰۰ نفر می‌ شوند.

وی اظهارداشت: از این تعداد هزار و ۴۴۵ نفر به عنوان «محقق معین» در مراکز استانی فعالیت می‌کنند و به عنوان نمایندگان موسسات تخصصی در کنار کشاورزان حضور دارند. این محققان در هر شهرستان وظیفه توسعه و ترویج دانش به کارشناسان و بهره‌ برداران را بر عهده دارند.

گل‌ محمدی به دو اقدام اساسی سازمان تات در دولت چهاردهم برای توسعه دانش‌ بنیان در این بخش اشاره کرد و گفت: طرح نخست، اجرای «طرح‌ های تحقیق و توسعه» در مزارع کشاورزان است زیرا که کشاورز باید نتیجه تحقیقات را به صورت عینی مشاهده کند تا به پذیرش آن ترغیب شود.

به گفته وی، این طرح که سال گذشته برای محصول سیب‌ زمینی در ۱۱۰ مزرعه آغاز شد امسال برای محصولات راهبردی همچون گندم، جو، ذرت، کلزا و برنج گسترش یافته تا بسته دانشی کاملی در طول فصل زراعی در اختیار کشاورز قرار بگیرد.

وی تصریح کرد: طرح دوم، ایجاد «مزارع الگویی» برای پرکردن شکاف عملکردی بین کشاورزان پیشرو و خرده‌ پا است که در این طرح برای محصولاتی مانند برنج و پنبه، کشاورزان خرده‌ پا به کشاورزان پیشرو متصل می‌ شوند تا ضمن انتقال دانش و تجربه از حمایت فنی آنها بهره‌ مند شوند.

وی با بیان اینکه ۵۵۰ مزرعه در این طرح فعال است که ۲۱۰ مزرعه آن برنج است اظهارداشت: قرار است تا پایان برنامه هفتم توسعه این شبکه را به ۵ هزار کشاورز پیشرو در ۶ محصول اساسی شامل گندم، ذرت، برنج، کلزا، جو و پنبه گسترش دهیم تا بخش عمده‌ ای از شکاف عملکردی در تولیدات کشاورزی جبران شود.