آرمان خورسند در نشست خبری اجلاس کاپ ۷ که امروز در هتل آزادی برگزار شد، با اشاره به نقش کنوانسیون تهران در حمایت از کشورهای عضو برای کاهش و کنترل آلودگی‌های دریای خزر گفت: این کنوانسیون می‌تواند زمینه‌ای برای تأمین بودجه مستمر و اجرای پروژه‌های عملیاتی با هدف حفاظت از دریای خزر فراهم کند.

وی با اشاره به سابقه فعالیت کنوانسیون تهران اظهار کرد: کنوانسیون تهران در سال ۲۰۰۳ به امضا رسید و در سال ۲۰۰۶ لازم‌الاجرا شد. این کنوانسیون یک توافق مشترک میان کشورهای حاشیه دریای کاسپین است و اکنون تقریباً در بیستمین سالگرد لازم‌الاجرا شدن آن قرار داریم.

خورسند افزود: این کنوانسیون چهار پروتکل اجرایی دارد که سه پروتکل از سوی همه اعضا پذیرفته و لازم‌الاجرا شده است. پروتکل آکتائو در خصوص حوادث و آلودگی‌های نفتی، پروتکل مسکو در خصوص آلودگی ناشی از منابع و فعالیت‌های مستقر در خشکی و پروتکل مربوط به آثار زیست‌محیطی فرامرزی از جمله این پروتکل‌ها هستند. پروتکل عشق‌آباد نیز در خصوص تنوع زیستی است که هنوز به‌طور کامل از سوی همه اعضا پذیرفته نشده است.

رئیس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه ماهیت حساس دریای کاسپین، همکاری میان کشورهای ساحلی را ضروری کرده است، ادامه داد: بخش مهمی از همکاری‌هایی که کشورهای عضو بر ضرورت آن توافق کرده‌اند، به مسائل محیط زیستی مربوط می‌شود و پروتکل‌هایی که در این زمینه به تصویب رسیده‌اند، چارچوب لازم برای همکاری را فراهم کرده‌اند.

وی همچنین از ادامه مذاکرات برای تدوین پروتکل دیگری خبر داد و گفت: در حال حاضر میان اعضا درباره موضوع پایش و تبادل اطلاعات نیز مذاکراتی در جریان است که می‌تواند همکاری کشورها در زمینه پایش وضعیت محیط زیستی دریای کاسپین را تقویت کند.

خورسند با اشاره به همکاری کنوانسیون تهران با نهادهای بین‌المللی محیط زیستی اظهار کرد: کنوانسیون تهران و پروتکل‌های آن با سایر نهادهای بین‌المللی محیط زیستی و صندوق‌های مختلف همکاری دارند. حتی امروز نیز مذاکراتی با دبیرخانه کنوانسیون برای اجرای یک پروژه مشترک میان کشورهای ساحلی با تأمین مالی بین‌المللی در جریان است و این روند می‌تواند استمرار داشته باشد.

وی ادامه داد: کنوانسیون تهران از این جهت اهمیت دارد که پنج کشور ساحلی دریای کاسپین را در قالب یک چارچوب مشترک گرد هم آورده و بستری فراهم کرده است تا کشورهای عضو بتوانند به‌صورت مشترک طرف مذاکره با صندوق‌ها، نهادها و مجموعه‌های بین‌المللی باشند و از ظرفیت‌های مالی و فنی آن‌ها برای اجرای پروژه‌های محیط زیستی استفاده کنند.

رئیس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به پروژه‌های در حال اجرا گفت: در حال حاضر پروژه‌ای در زمینه آلودگی‌های پلاستیکی واردشده به دریای کاسپین در حال اجراست که معاونت محیط زیست دریایی و تالاب‌ها متولی ملی آن در داخل کشور است.

خورسند افزود: وجه دیگر همکاری‌ها این است که کشورهای حاشیه دریای کاسپین می‌توانند در قالب پروژه‌های دوجانبه یا چندجانبه نیز درباره اجرای فعالیت‌های مشترک به توافق برسند.

وی تأکید کرد: کنوانسیون تهران در مجموع چارچوبی است که زمینه و بستر مناسبی را فراهم می‌کند تا کشورهای عضو بتوانند پروژه‌های دوجانبه و چندجانبه خود را اجرا کنند، اطلاعات مورد نیاز درباره پایش وضعیت آلودگی‌ها و تنوع زیستی دریای کاسپین را با یکدیگر تبادل کنند همچنین در قالب یک مجموعه واحد، طرف مذاکره نهادهای بین‌المللی باشند.

خورسند در ادامه گفت: در مجموع و در مقایسه با سایر زمینه‌های همکاری میان کشورهای منطقه همچنین سایر مجموعه‌ها و توافق‌نامه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، کارنامه ۲۰ ساله کنوانسیون تهران کارنامه‌ای مثبت است و با حل شدن برخی موضوعات میان اعضا، می‌توان انتظار داشت روند همکاری‌ها با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.